عوامل ژنتیکی:

• ساعت بیولوژیکی بدن (کرونوتایپ): هر فرد ساعت بیولوژیکی منحصر به فردی دارد که چرخه خواب و بیداری او را تنظیم می‌کند. برخی افراد به طور طبیعی سحرخیز هستند و انرژی بیشتری در صبح دارند، در حالی که برخی دیگر شب‌زنده‌دار هستند و در شب عملکرد بهتری دارند. این تفاوت‌ها تا حد زیادی به ژن‌ها مرتبط است.
• هورمون‌ها: هورمون‌هایی مانند ملاتونین (هورمون خواب) و کورتیزول (هورمون استرس) نقش مهمی در تنظیم چرخه خواب و بیداری دارند. تفاوت در تولید و پاسخ‌دهی به این هورمون‌ها می‌تواند بر ترجیح روز یا شب تأثیر بگذارد.

عوامل محیطی:

• نور: نور یکی از مهم‌ترین عوامل تنظیم ساعت بیولوژیکی است. قرار گرفتن در معرض نور طبیعی در طول روز به تنظیم ریتم شبانه‌روزی کمک می‌کند.
• فعالیت‌های اجتماعی: برنامه‌های کاری، مدرسه و فعالیت‌های اجتماعی می‌توانند بر ترجیحات خواب و بیداری تأثیر بگذارند.
• عادات خواب: عادات خواب در طول زمان شکل می‌گیرند و می‌توانند بر ترجیحات فرد تأثیر بگذارند.

سبک زندگی:

• رژیم غذایی: مصرف برخی مواد غذایی مانند کافئین و شکر می‌تواند بر چرخه خواب و بیداری تأثیر بگذارد.
• ورزش: زمان ورزش نیز می‌تواند بر ساعت بیولوژیکی تأثیر بگذارد.
• استرس: استرس می‌تواند باعث اختلال در خواب و تغییر در ترجیحات خواب و بیداری شود

سایر عوامل:

• سن: ترجیحات خواب و بیداری با افزایش سن تغییر می‌کند.
• جنسیت: مطالعات نشان داده‌اند که زنان به طور کلی نسبت به مردان بیشتر به اختلالات خواب مبتلا می‌شوند.
• شغل: نوع شغل می‌تواند بر ساعت کار و در نتیجه بر ترجیحات خواب و بیداری تأثیر بگذارد.

نکته مهم: ترجیح دادن روز یا شب به عنوان زمان فعالیت، لزوماً نشانه وجود مشکل نیست. با این حال، اگر این ترجیحات با سبک زندگی فرد سازگار نباشد و باعث اختلال در عملکرد روزانه شود، بهتر است با پزشک یا متخصص خواب مشورت شود.

در کل، ترجیح دادن روز یا شب ترکیبی پیچیده از عوامل مختلف است و برای هر فرد منحصر به فرد است.