تحلیل ۱۰ تست چالش برانگیز درس روانشناسی رشد آزمون صلاحیت

۱) جاندارانگاری – عدم نگه‌داشت حجم
۲) خودمرکزبینی – خودمرکزبینی شناختی
۳) جاندارانگاری – تمرکززدایی
۴) تفکر تجسمی – نمادگرایی

تحلیل تشریحی: نسبت دادن صفات جاندار (خستگی و خواب) به اشیاء بی‌جان نشان‌دهنده «جاندارانگاری» (Animism) در مرحله پیش‌عملیاتی است. همچنین ناتوانی در درک ثبات مقدار مایع پس از تغییر شکل ظرف، ناشی از «تمرکز بر یک ویژگی» و «عدم دست‌یابی به نگه‌داشت حجم» است.

۱) دلبستگی ایمن (Secure)
۲) دلبستگی ناایمن اجتنابی (Avoidant)
۳) دلبستگی ناایمن مقاوم/دوسوگرا (Resistant/Ambivalent)
۴) دلبستگی آشفته/سردرگم (Disorganized)

تحلیل تشریحی: رفتار «مقاوم یا دوسوگرا» مشخصه کودکی است که بین تمایل به نزدیکی و ابراز خشم/مقاومت نسبت به مراقب در نوسان است. این الگوی رفتاری معمولاً ناشی از مراقبت‌های ناهماهنگ و بی‌ثبات مادر رخ می‌دهد.

۱) ضبط هویت (Foreclosure)
۲) پراکندگی هویت (Identity Diffusion)
۳) وقفه هویت / ممهلت‌خواهی (Moratorium)
۴) دستیابی به هویت (Identity Achievement)

تحلیل تشریحی: بر اساس ابعاد «بحران/کاوش» و «تعهد» در مدل مارسیا، زمانی که فرد نه بحران کاوشگری سازنده‌ای را طی می‌کند و نه تعهدی به نقش‌ها دارد، در وضعیت «پراکندگی هویت» (Diffusion) قرار دارد. (در وقفه هویت، فرد فعالانه در حال کاوش است).

۱) خردسامانه (Microsystem)
۲) میان‌سامانه (Mesosystem)
۳) برونسامانه (Exosystem)
۴) کلان‌سامانه (Macrosystem)

تحلیل تشریحی: «برونسامانه» (Exosystem) شامل محیط‌هایی است که فرد در آن‌ها حضور مستقیم ندارد اما تصمیمات و رویدادهای آن محیط بر محیط مستقیم فرد (خردسامانه) تاثیر می‌گذارد (مانند محیط کاری والدین یا سیاست‌های سازمان‌ها).

۱) مرحله دوم (پاداش شخصی)
۲) مرحله سوم (کودک خوب/تایید اجتماعی)
۳) مرحله چهارم (قانون و نظم)
۴) مرحله ششم (اصول اخلاقی جهانی)

تحلیل تشریحی: استدلال بر اساس اصول وجدانی و انتزاعی حقوق بشر که بر قوانین موضوعه جامعه ارجحیت دارد، مشخصه سطح پس‌قراردادی و «مرحله ششم (اصول اخلاقی جهانی)» است.

۱) منطقه تقریب رشد (ZPD)
۲) تکیه‌گاه‌سازی (Scaffolding)
۳) گفتار درونی (Inner Speech)
۴) خودنظارتی (Self-Regulation)

تحلیل تشریحی: «تکیه‌گاه‌سازی» یا داربست‌بندی (Scaffolding) به تغییر سطح پشتیبانی در طول یک جلسه آموزشی متناسب با میزان عملکرد یادگیرنده گفته می‌شود که در «منطقه تقریب رشد» صورت می‌گیرد.

۱) مرحله دهانی (Oral)
۲) مرحله مقعدی (Anal)
۳) مرحله آلی (Phallic)
۴) مرحله نهفتگی (Latency)

تحلیل تشریحی: تثبیت در «مرحله مقعدی» (حدود ۱ تا ۳ سالگی) به دلیل آموزش سخت‌گیرانه توالت رفتن، منجر به شکل‌گیری شخصیت وسواسی-مستبد، امساک‌گر و لجوج در بزرگسالی می‌شود.

۱) اصل سری-دمی (Cephalocaudal)
۲) اصل مرکزی-محیطی (Proximodistal)
۳) اصل تمایزیافتگی (Differentiation)
۴) اصل یکپارچگی (Integration)

تحلیل تشریحی: «اصل مرکزی-محیطی» (نزدیک-دور) بیان می‌کند که رشد از مرکز بدن (تنه) به سمت بیرون و اندام‌های انتهایی (دست‌ها و انگشتان) پیش می‌رود. اصل سری-دمی مربوط به رشد از سر به سمت پاهاست.

۱) تفکر نمادین
۲) پایداری شیء (Object Permanence)
۳) واکنش‌های چرخشی اولیه
۴) تمرکززدایی شناختی

تحلیل تشریحی: زمانی که کودک به «پایداری/پایداری شیء» دست می‌یابد (حدود ۶ تا ۸ ماهگی)، درک می‌کند که مادر حتی در صورت عدم حضور فیزیکی همچنان وجود دارد؛ از این رو ناپدید شدن او باعث ایجاد اضطراب جدایی می‌شود.

۱) مستبدانه (Authoritarian) – عزت‌نفس پایین و اضطراب
۲) مقتدرانه (Authoritative) – استقلال و مسئولیت‌پذیری
۳) سهام‌انگارانه/سهل‌گیرانه (Permissive) – تکانشگری
۴) بی‌توجه/طردکننده (Uninvolved) – بزهکاری

تحلیل تشریحی: ترکیب «پاسخ‌گویی پایین» و «توقع/کنترل بالا» سبک «مستبدانه» را می‌سازد. فرزندان این خانواده‌ها اغلب دچار عزت‌نفس پایین، اضطراب اجتماعی و مهارت‌های ارتباطی ضعیف می‌شوند.